Το νέο «μέτωπο» των συντάξεων – Βουνό οι ενστάσεις για αναδρομικά και επανυπολογισμό

Μετά την τιτάνια προσπάθεια για τη μείωση των εκκρεμών αιτήσεων κύριας σύνταξης, ο ΕΦΚΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν νέο, εξίσου απειλητικό «πονοκέφαλο». Πρόκειται για ένα διογκούμενο στοκ ενστάσεων και προσφυγών, το οποίο δημιουργεί ένα νέο κύμα καθυστερήσεων και αβεβαιότητας στο ασφαλιστικό σύστημα.

Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον μόνο στην έκδοση της απόφασης, αλλά στην ορθότητα του περιεχομένου της, με χιλιάδες συνταξιούχους να αμφισβητούν τα ποσά που βλέπουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.


Το φαινόμενο αυτό χωρίζεται σε τρεις κύριους πυλώνες, καθένας από τους οποίους φέρει τα δικά του ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και νομικές προεκτάσεις.
1. Η μάχη του «χρόνου» για τους εν δυνάμει συνταξιούχους

Η πρώτη κατηγορία αφορά ασφαλισμένους που βρίσκονται στο κατώφλι της συνταξιοδότησης. Εδώ, η σύγκρουση είναι δομική: ο ασφαλισμένος υποστηρίζει ότι έχει εργαστεί (και ενσημοκολληθεί) για περισσότερα έτη από αυτά που εμφανίζονται στο ψηφιακό σύστημα του ΕΦΚΑ.


Οι διαφορές αυτές συχνά προκύπτουν από παλαιότερα διαστήματα ασφάλισης σε τ. ταμεία που δεν έχουν πλήρως ψηφιοποιηθεί ή από λάθη στη χειρόγραφη καταγραφή των ενσήμων. Οι ασφαλισμένοι προσφεύγουν μαζικά στις Τοπικές Διοικητικές Επιτροπές (ΤΔΕ), ελπίζοντας σε μια δικαίωση που θα αυξήσει τα ποσοστά αναπλήρωσης και, κατ’ επέκταση, την οριστική τους σύνταξη. Παρά τη μείωση του ρυθμού νέων αιτήσεων, οι εκκρεμότητες παραμένουν υψηλές, κρατώντας σε «ομηρία» το τελικό ποσό της παροχής.
2. Το «τείχος» των παλαιών συνταξιούχων

Στη δεύτερη κατηγορία συναντάμε τους «παλαιούς» συνταξιούχους (προ Μαΐου 2016), οι οποίοι ζητούν επανυπολογισμό των αποδοχών τους με βάση τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης του νόμου Βρούτση. Εδώ το τοπίο είναι πιο απογοητευτικό για τους πολίτες.


Αν και έχουν κατατεθεί πάνω από 2.000 επίσημες ενστάσεις, η συντριπτική πλειοψηφία αυτών απορρίπτεται. Οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ εμμένουν ότι οι υπολογισμοί έχουν γίνει ορθά βάσει του νόμου, και οι γραπτές απαντήσεις που λαμβάνουν οι συνταξιούχοι σπάνια αναγνωρίζουν λάθη. Αυτό δημιουργεί ένα αίσθημα αδικίας, καθώς πολλοί θεωρούν ότι η προσωπική τους διαφορά «καταπίνει» τις όποιες αυξήσεις δικαιούνται.
3. Η «βόμβα» των Fast Track συντάξεων

Το πιο ανησυχητικό σκέλος, ωστόσο, αφορά τις λεγόμενες fast track συντάξεις. Πρόκειται για την κατηγορία που δημιουργήθηκε μέσω του νόμου Χατζηδάκη, προκειμένου να εκκαθαριστεί το στοκ των εκκρεμοτήτων με συνοπτικές διαδικασίες.


Η ταχύτητα όμως φαίνεται πως είχε κόστος στην ακρίβεια. Εκατοντάδες χιλιάδες συντάξεις που εκδόθηκαν από το 2022 και μετά παρουσιάζουν ελλείψεις. Σχεδόν το σύνολο των δικαιούχων αυτής της κατηγορίας προσφεύγει στα τοπικά υποκαταστήματα ζητώντας επανυπολογισμό, φοβούμενοι ότι ο αυτοματοποιημένος έλεγχος παρέλειψε πολύτιμο χρόνο ασφάλισης ή προσαυξήσεις από βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα.

Η επόμενη μέρα και οι ομάδες εργασίας

Η διοίκηση του ΕΦΚΑ, αναγνωρίζοντας τον κίνδυνο να καταρρεύσει το σύστημα υπό το βάρος των ενστάσεων, προχωρά στη σύσταση ειδικών ομάδων εργασίας. Άλλωστε ο νόμος προβλέπει ότι όλες οι fast track συντάξεις πρέπει να ελεγχθούν εντός τριετίας από την έκδοσή τους.

Το «βουνό» όμως αυτών των ενστάσεων δεν είναι μόνο μια γραφειοκρατική εκκρεμότητα, αλλά και μια οικονομική απειλή. Αν ένα σημαντικό ποσοστό αυτών των ενστάσεων δικαιωθεί, ο ΕΦΚΑ θα κληθεί να καταβάλει τεράστια ποσά σε αναδρομικά, ανατρέποντας τον προϋπολογισμό των κοινωνικών δαπανών. Η πρόκληση πλέον μετατοπίζεται από την “ποσότητα” των εκδόσεων στην “ποιότητα” και την εγκυρότητα των συνταξιοδοτικών πράξεων.

https://www.topontiki.gr/