Οι έννοιες του έθνους, της πατρίδος, της πολιτείας
και με θεμέλιο την κοινωνία ήταν η πεμπτουσία αρχή της ελληνικής φιλοσοφίας περί συλλογικοτήτων. Ο άνθρωπος, ο πολίτης και η δημοκρατία οι πρωταγωνιστές για την επίτευξη πολιτισμικού περιεχομένου και προόδου σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής. Οι Σχολές και οι Φιλόσοφοι είναι αναρίθμητοι στην ελληνική γραμματεία. Όπως διατύπωσε ο Γκαίτε, δεν υπάρχει κάτι στην ανθρωπότητα που να μη το δημιούργησε «το αλαζονικό έθνος των Eλλήνων». Η πλέον καθοριστική όμως διδαχή είναι αυτή του ογκόλιθου και θεμελιωτή της κοινωνιολογίας Αριστοτέλη. Είχε όλα τα εφαρμοστικά στοιχεία που απορρέουν από την φιλοσοφική αναζήτηση. Μετά τον 19ο αιώνα ο κόσμος και η ανθρωπότητα έπλασαν τη νέα πραγματικότητα κρατών και κοινωνιών, που μεταβάλλονται με ταχύτητα.
https://www.voria.gr/article/apo-tin-afairetiki-koinonia-stin-afirimeni Προηγήθηκαν ο διαφωτισμός και η αναγέννηση με την παρακαταθήκη του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Ο κόσμος των ιδεών ήταν και θα είναι στο διηνεκές η μήτρα κάθε δημιουργίας και προόδου. Οι ιδέες, από την πρωτογενή σύλληψή τους, αλλά και στον σύγχρονο κόσμο, αποτέλεσαν την αφορμή και αιτία για πολιτισμό και πρόοδο των κοινωνιών. Οι συνεχιστές της Αριστοτελικής διδασκαλίας δημιούργησαν το ρεύμα των Πραγματιστών φιλοσόφων και διανοητών. Ξεκινώντας από τις ιδέες (όλα είναι ιδέες, υλικά και άυλα), θέλησαν να ξαναδώσουν τα συμπεράσματα της φιλοσοφίας και της διανόησης στις κοινωνίες. Έστησαν κοινωνίες ανθρώπων, προσώπων και πολιτών με εργαλείο την δημοκρατική εκπαίδευση. Θεμελίωσαν τον κοινοτισμό των ανθρώπων, τις κοινωνίες της σύμπνοιας και τους συνεργατισμούς στην παραγωγή. Μεταγγίστηκαν θρησκευτικές δοξασίες με κυρίαρχη αυτή του Χριστιανισμού. Η ελευθερία, η δικαιοσύνη και άλλες αρετές συγκολλήθηκαν με την ουσία αρετή, αγάπη.
Ήρθαν όμως καιροί και χρόνοι που η πολιτική ανυπαρξία οδήγησε την ελληνική κοινωνία σε αφαιρετικές στερήσεις. Χάθηκαν θεμελιώδη κοινωνικά αγαθά. Επιβίωση, Υγεία, Παιδεία, Ασφάλεια και Κρατική Πρόνοια απομειώθηκαν για τους περισσότερους Έλληνες πολίτες. Οι Έλληνες οραματιστές του Πραγματισμού (ως μαθητές π.χ. του Τζων Ντιούι), Δραγούμης, Καραβίδας, Παπαναστασίου, Παπανούτσος κ.ά. δεν ενέπνευσαν νεότερους σκυταλοδρόμους της πνευματικής άσκησης. Δυστυχώς επαληθεύθηκε ο Αριστοτέλης, που διακήρυξε , «ότι οι άνθρωποι φοβούνται τις ιδέες, σαν τις νυχτερίδες που φοβούνται το φως». Η ελληνική κοινωνία επί τρεις δεκαετίες βήμα-βήμα έγινε αφαιρετική κοινωνία διαχείρισης και μηχανισμών. Από το 2010, όμως, σταδιακά οδηγούμαστε στην αφηρημένη κοινωνία (abstract society). Οι νέοι πραγματιστές, Γάλλοι και Αμερικανοί ιδίως, είχαν μιλήσει για τις αφηρημένες κοινωνίες. Αν στις αφαιρετικές κοινωνίες χάνονται κοινωνικά αγαθά για τους πολλούς, στις αφηρημένες χάνεται η «ψυχή» των κοινωνιών. Οι πολίτες όχι απλώς έχουν χάσει τα δικαιώματά τους, αλλά οδηγούνται σε κατάσταση ενστίκτων. Νόμοι απάνθρωποι, όπως τους προσδιόρισε ο Φερδινάνδος Λασάλ, οδηγούν πολίτες σε απόγνωση. Κράτος άναρχο, διεφθαρμένο, τυραννικό αρκετές φορές προς πολλούς πολίτες. Απουσία συστήματος αρχών και αξιών για την πλειοψηφία των πολιτών, που είναι αναγκαία συνθήκη ευνομούμενης πολιτείας. Απουσία ιδεών, πόσο μάλλον αγωνιστών για αυτές. Ο Έζρα Πάουντ διακήρυξε προφητικά ότι «όταν ο άνθρωπος δεν αγωνίζεται για τις ιδέες του, που πρέπει να έχει, τότε ή οι ιδέες του ή ίδιος δεν αξίζουν».
Η αφηρημένη κοινωνία είναι πολλαπλάσιο άθροισμα αφηρημένων ανθρώπων. Η χριστιανική διδαχή απεύχεται τον δαίμονα της ακηδίας στον άνθρωπο (της βαρύτερης αρνητικής ανθρώπινης υπόστασης). Πρέπει να γίνει επιτέλους κατανοητό, από Αριστοτέλη έως τους σύγχρονους Πραγματιστές, ότι η δημοκρατία δεν είναι συνώνυμο των κομμάτων. Δεν ταιριάζει η ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής στους Έλληνες (είμαι Άρης ή ΠΑΟΚ, Ολυμπιακός ή ΑΕΚ ή ΠΑΟ).
