Ο Προδότης

 ΣΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ 19 ΙΟΥΛΙΟΥ 1974, Ο ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΕ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΩΣ ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ, ΚΑΛΩΝΤΑΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ.  Μετά την ομιλία του, ο τουρκικός αποβατικός στόλος έβαλε πλώρη για το Πέντε Μίλι της Κερύνειας. Ο ίδιος ο Μακάριος πήγε για ύπνο, προσδοκώντας ότι οι Τούρκοι θα τον ξυπνούσαν για να του στρώσουν κόκκινο χαλί επιστροφής στο Προεδρικό Μέγαρο. Πίστευε ότι οι Τούρκοι θα κρατούσαν μόνο την Κερύνεια και θα του παρέδιδαν την υπόλοιπη Κύπρο για να τη μετατρέψει σε προσωπικό του φέουδο. Ουσιαστικά, ο Μακάριος εκφωνούσε την ομιλία του εκτελώντας τις εντολές της αγγλικής κυβέρνησης.

Ωστόσο, οι Τούρκοι και οι Εγγλέζοι είχαν άλλα, κοινά σχέδια: να χρησιμοποιήσουν την ομιλία του ως το απόλυτο νομικό άλλοθι για την εισβολή. Με την πράξη αυτή, η Τουρκία έθεσε σε άμεση εφαρμογή το Σχέδιο Νιχάτ Ερίμ, το οποίο είχε χαραχθεί σταδιακά από τα τέλη του 1956.

Ο Μακάριος αντιλήφθηκε το μέγεθος της καταστροφής, που προκάλεσε, αργότερα!

Ιδιαίτερα, όταν τον Δεκέμβριο του 1974, επανήλθε πλέον στην Κύπρο, αντικρίζοντας τα συντρίμμια, δεν μπορούσε να αντέξει την καταστροφή που ο ίδιος επέφερε στο νησί. Βρέθηκε αντιμέτωπος με τις κραυγές των προσφύγων, οι οποίοι, τελώντας σε πλήρη άγνοια, σε κάθε του εκδήλωση φώναζαν "Μακάριε, πάρε μας στα σπίτια μας", νομίζοντας ότι ήταν ο ηγέτης που θα τους έσωζε—ενώ στην πραγματικότητα ήταν ο προδότης που τους έφερε τη δυστυχία. 

Ο Μακάριος λύγισε. Οι οιμωγές των μανάδων που έχασαν τα παιδιά τους στον πόλεμο ηχούσαν μέσα του σαν Ερινύες που τον καταδίωκαν ασταμάτητα. Η καρδιά του τελικά έσπασε τον Αύγουστο του 1977. Όπως αναλύει ο ψυχίατρος και πολιτικός Τάκης Ευδόκας στο βιβλίο του «Εγώ είμαι η Κύπρος: Η πρώτη περίοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας» (Λευκωσία, 1989), ο Αρχιεπίσκοπος βρισκόταν σε κατάσταση πλήρους εσωτερικής κατάρρευσης υπό το βάρος των τύψεων. Σύμφωνα με την ψυχογραφική αυτή προσέγγιση, ο Μακάριος ουσιαστικά επεδίωξε τον θάνατό του, παραμελώντας συνειδητά την υγεία του και αρνούμενος να λάβει την κατάλληλη ιατρική αγωγή, προκειμένου να λυτρωθεί από το μαρτύριο των Ερινυών που τον βασάνιζαν.

Παναγιωτης Κλεοβούλου