Πολιτική πίεση από τη Μαδρίτη και τη Ρώμη ανάγκασε το Μαξίμου σε άμεσες αποφάσεις – Το «hawkish» μήνυμα Λαγκάρντ για τα επιτόκια και ο φόβος του δημοσιονομικού εκτροχιασμού – Στο τραπέζι φοροαπαλλαγές-μαμούθ και ενισχύσεις για ελεύθερους επαγγελματίες τον Απρίλιο
Σε μια προσπάθεια να αναχαιτίσει το κύμα της ενεργειακής ακρίβειας που απειλεί την κοινωνική συνοχή, η κυβέρνηση προχώρησε στην εξειδίκευση της πρώτης δέσμης μέτρων ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ ήδη προετοιμάζει το έδαφος για ένα πολύ ισχυρότερο πακέτο στήριξης αμέσως μετά το Πάσχα. Η απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να κινηθεί άμεσα, εγκαταλείποντας τη στάση αναμονής για τις ευρωπαϊκές οδηγίες, ήρθε ως αποτέλεσμα της «αυτονόμησης» της Ισπανίας και της Ιταλίας, οι οποίες ανάγκασαν το Μαξίμου σε έκτακτες συσκέψεις προκειμένου να μην εμφανιστεί η Αθήνα ως ο ουραγός των εξελίξεων.
Το τέλος της αναμονής και η πίεση του «άξονα του Νότου»
Μέχρι πρόσφατα, η κυβερνητική γραμμή επέβαλε την αναμονή για μια κοινή ευρωπαϊκή δράση, καθώς ο πόλεμος στον Κόλπο και η ενεργειακή ασφυξία θεωρούνται υπερεθνικά προβλήματα. Ωστόσο, η κίνηση της Μαδρίτης να ανακοινώσει μέτρα 5 δισεκατομμυρίων ευρώ και η αντίστοιχη παρέμβαση της Ρώμης με μειώσεις φόρων στα καύσιμα, άσκησαν αβάσταχτη πολιτική πίεση. Το Μαξίμου αντελήφθη ότι η κοινωνική ανοχή εξαντλείται και πως το Eurogroup και το Ecofin του Απριλίου αργούν υπερβολικά για να δώσουν λύσεις στο «εδώ και τώρα» των νοικοκυριών.
Το «καμπανάκι» Λαγκάρντ και το μήνυμα στους κερδοσκόπους
Στην εξίσωση προστέθηκε η σκληρή ρητορική της Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία ερμηνεύθηκε ως «λαγός» της ΕΕ για την επερχόμενη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Η επικεφαλής της ΕΚΤ έστειλε ένα σαφές τελεσίγραφο: όποιος τροφοδοτεί τον πληθωρισμό μέσω αδικαιολόγητων αυξήσεων στις τιμές, θα βρεθεί αντιμέτωπος με ακριβό δανεισμό. Το μήνυμα αφορά τόσο τους παραγωγούς και τη λιανική όσο και τις κυβερνήσεις, προειδοποιώντας ότι η δημοσιονομική χαλάρωση θα αυξήσει το κόστος εξυπηρέτησης του εθνικού χρέους.
Φοροαπαλλαγές και «Safe Zone» 300 εκατομμυρίων
Το πρώτο πακέτο των 300 εκατ. ευρώ, που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα και ήδη θεσπίστηκε με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, αποτελεί το 1/3 του πρωτογενούς πλεονάσματος που απέδωσε ο προϋπολογισμός του 2025. Πρόκειται για το «safe zone» που υπέδειξαν οι τεχνοκράτες του υπουργείου Οικονομίας, προκειμένου να μην διακυβευτεί η δημοσιονομική αξιοπιστία της χώρας. Το δεύτερο κύμα παρεμβάσεων, που αναμένεται το τελευταίο δεκαήμερο του Απριλίου, προβλέπεται να είναι διπλάσιο ή τριπλάσιο σε μέγεθος και θα εστιάζει κυρίως σε φοροαπαλλαγές για ελεύθερους επαγγελματίες. Σημειώνεται ότι η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά τη μείωση των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ, ΕΦΚ), καθώς η χώρα παραμένει εξαρτημένη από αυτά τα έσοδα για τη λειτουργία του κράτους.