Η περιβαλλοντική οργάνωση θέτει το ζήτημα στην ουσία του και καταγγέλλει τη διαχείριση της αλιείας διαχρονικά στη χώρα μας
Εν μέσω της έντονης ανησυχίας που επικρατεί τις τελευταίες εβδομάδες γύρω από...
τους λαγοκέφαλους, ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», Θοδωρής Τσιμπίδης, καλεί σε ψυχραιμία και ζητά να ανοίξει επιτέλους η συζήτηση για τις πραγματικές πληγές των ελληνικών θαλασσών: την υπεραλίευση, την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και την απουσία σοβαρής διαχείρισης. Ο ίδιος σημειώνει ότι η εικόνα ενός «δολοφονικού ψαριού που επιτίθεται σε λουόμενους» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αλλά σε μια επικοινωνιακή υπερβολή που καλλιεργείται από μερίδα ΜΜΕ και κοινωνικών δικτύων.
Όπως επισημαίνει, ο λαγοκέφαλος δεν είναι επιθετικό είδος προς τον άνθρωπο και δεν αποτελεί κίνδυνο για τους κολυμβητές, παρά μόνο εφόσον καταναλωθεί, λόγω της τοξικότητάς του. Οι πολυάριθμες καταγραφές δυτών και κολυμβητών σε όλη τη χώρα δείχνουν ότι η συνύπαρξη με το είδος στο νερό γίνεται χωρίς επιθετικές συμπεριφορές. Πίσω από τα μεμονωμένα περιστατικά δαγκωμάτων εντοπίζονται σχεδόν πάντα ανθρωπογενείς αιτίες: τάισμα από ανθρώπους, διασκορπισμός τροφής και δολωμάτων – συχνά με χημικούς ελκυστές – στα ρηχά νερά, που «εκπαιδεύουν» τα ψάρια να προσεγγίζουν ανθρώπους και παραλίες.
Ο Θοδωρής Τσιμπίδης τονίζει ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν αφορά την ασφάλεια των λουόμενων αλλά τη λειτουργία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την αλιεία. Η ραγδαία αύξηση των πληθυσμών του λαγοκέφαλου πλήττει πρωτίστως τους αλιείς και τη βιοποικιλότητα, ενώ τα μέτρα που προωθούνται μέχρι σήμερα δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν ουσιαστική, μακροπρόθεσμη λύση.
Τα προγράμματα αποζημιώσεων που εξαγγέλθηκαν από την κυβέρνηση παρέχουν, όπως αναφέρει, μια αναγκαία στήριξη, αλλά δεν αγγίζουν τα βαθύτερα αίτια του προβλήματος. Αντίστοιχα, τα «σαφάρι» λαγοκέφαλων και οι διαγωνισμοί που κερδίζουν δημοσιότητα περισσότερο υπηρετούν την εικόνα παρά την ουσία. «Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να επαναπαυθούμε σε τέτοιου είδους μέτρα, να νομίζουμε ότι λύσαμε το πρόβλημα και να αποφύγουμε, για ακόμη μία φορά, να ασχοληθούμε με τις πραγματικές αιτίες», προειδοποιεί.
Οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος
Κατά τον Θοδωρή Τσιμπίδη, η καρδιά του προβλήματος βρίσκεται στη χρόνια υπεραλίευση και στις καταστροφικές πρακτικές αλιείας που έχουν αποδεκατίσει τα ιχθυαποθέματα και έχουν αποδυναμώσει τους φυσικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Για δεκαετίες, η χώρα δεν έλαβε ούτε τα στοιχειώδη μέτρα προστασίας, επιτρέποντας τόσο στους επαγγελματίες όσο και στους ερασιτέχνες αλιείς να εντείνουν τη δραστηριότητά τους την άνοιξη, την περίοδο που τα περισσότερα είδη συγκεντρώνονται στα παράκτια νερά για να αναπαραχθούν. Αυτό, όπως επισημαίνει, καθιστά τα ψάρια ιδιαίτερα ευάλωτα και υπονομεύει τη δυνατότητα των πληθυσμών να ανακάμπτουν.
Παράλληλα, ο ίδιος ασκεί κριτική στις διαχρονικές επιλογές της πολιτείας στον τομέα της αλιευτικής διαχείρισης. Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν αφεθεί ουσιαστικά να «αυτοσχεδιάζουν», με τις εκάστοτε πολιτικές ηγεσίες να παραμένουν απόντες, χωρίς να γνωρίζουν ούτε να επιδιώκουν να κατανοήσουν τα πραγματικά προβλήματα του κλάδου. Χωρίς ουσιαστικά μέτρα διαχείρισης και προστασίας, η υπεραλίευση επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο, οι θάλασσες σταδιακά αδειάζουν από ψάρια και ερημοποιούνται οικολογικά, δημιουργώντας κενά που καταλαμβάνονται από ξενικά και εισβολικά είδη όπως ο λαγοκέφαλος.
Ο επιστήμονας αναγνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή συμβάλλει στη διευκόλυνση της εγκατάστασης και εξάπλωσης νέων ειδών, όμως ξεκαθαρίζει ότι δεν μπορεί να λειτουργεί ως άλλοθι για την απραξία. «Δεν μπορούμε να κρυβόμαστε πίσω από την κλιματική αλλαγή και να συνεχίζουμε να μην κάνουμε τα αυτονόητα για τη διαχείριση της αλιείας και την προστασία της βιοποικιλότητας», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι οι πληθυσμιακές εκρήξεις εισβολικών ειδών είναι σύμπτωμα βαθύτερης οικολογικής ανισορροπίας, όχι απομονωμένο φαινόμενο.
Από την καταγγελία στη νομοθετική πρόταση
Το Ινστιτούτο «Αρχιπέλαγος», όπως αναφέρει, δεν θέλει να λειτουργεί απλώς ως φορέας διαμαρτυρίας, αλλά να καταθέτει συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες λύσεις. Ύστερα από πολύμηνη προετοιμασία, ετοιμάζει την κατάθεση σχεδίου νόμου προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, βασισμένου σε καλές πρακτικές μεσογειακών και βαλκανικών χωρών. Ο στόχος είναι η ουσιαστική προστασία της αναπαραγωγής των βασικών ειδών αλιευμάτων σε ολόκληρη την ελληνική ακτογραμμή, και όχι μόνο σε ορισμένες προστατευόμενες περιοχές.
«Όσα μέτρα και αν εξαγγείλουμε, οι φυσικοί μηχανισμοί αυτορρύθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων δεν θα επανέλθουν, αν δεν προστατεύσουμε αποτελεσματικά την αναπαραγωγή των ψαριών», τονίζει ο Τσιμπίδης. Κατά την άποψή του, μόνο ένα υγιές και πλούσιο σε ψάρια οικοσύστημα μπορεί να περιορίζει φυσικά τις πληθυσμιακές εξάρσεις και ανισορροπίες, είτε αυτές αφορούν εισβολικά είδη όπως ο λαγοκέφαλος είτε μέδουσες και άλλα θαλάσσια είδη.
Δείτε το βίντεο:
«Δεν θα φέρει αποτέλεσμα η επικήρυξη του υπουργείου»
Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος», Θοδωρής Τσιμπίδης, μιλώντας στο Newsbomb, ασκεί έντονη κριτική στην προσέγγιση της πολιτείας, θεωρώντας ότι η «επικήρυξη» των λαγοκέφαλων με 5,33 ευρώ το κιλό σε ορισμένες περιοχές, δεν θα φέρει αποτέλεσμα.
«Το υπουργείο τρέχει πίσω από την επικαιρότητα, η λύση δεν είναι να μοιράσουμε χρήματα», τονίζει, υπενθυμίζοντας ότι αντίστοιχα προγράμματα αποζημιώσεων εφαρμόστηκαν και στην Κύπρο, όπου «μοιράστηκαν περίπου μισό εκατομμύριο ευρώ χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα».
«Σήμερα είναι ο λαγοκέφαλος, αύριο θα είναι κάτι άλλο. Όσο δημιουργούμε κενό και ερημοποιούμε τις θάλασσες, το πρόβλημα θα παραμένει», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η ουσία βρίσκεται στην αποκατάσταση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων και όχι στη διαχείριση του εκάστοτε «εχθρού».
Κατά τον ίδιο, η μόνη ρεαλιστική λύση είναι η ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων. «Η λύση είναι να επαναφέρουμε τα ιχθυαποθέματα. Αυτό απαιτεί έναν έως δύο χρόνους για να ανακάμψει η βιομάζα», εξηγεί, επισημαίνοντας ότι τα ψάρια έχουν τη βιολογική δυνατότητα για γρήγορη ανάκαμψη, εφόσον προστατευθεί η αναπαραγωγή τους. «Τα ψάρια γεννούν εκατομμύρια αυγά· αν αφήσουμε έστω μία αναπαραγωγική περίοδο να πάει καλά, θα έχουμε γρήγορα αποτελέσματα», λέει χαρακτηριστικά.
Ο κ. Τσιμπίδης αποκαλύπτει ότι το «Αρχιπέλαγος» ετοιμάζει σχέδιο νόμου «για το πώς πρέπει να προστατεύσουμε την αναπαραγωγή», θέτοντας στο επίκεντρο την απαγόρευση της υπεραλίευσης στις κρίσιμες περιόδους. «Όσο εμπορευόμαστε τα πάντα και υπεραλιεύουμε, αυτό θα συμβαίνει», προειδοποιεί, προσθέτοντας ότι η προστασία της αναπαραγωγής είναι προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική λύση.
«Η λύση είναι μία και μοναδική, αν δεν θέλουμε του χρόνου να μετράμε ξανά αύξηση του προβλήματος: να αυξήσουμε τη βιομάζα των ψαριών σε όλα τα μεγέθη, ώστε να μπορέσουν οι πληθυσμοί να ανακάμψουν. Κι αυτό θα γίνει μόνο αν προστατεύσουμε πραγματικά την αναπαραγωγή», καταλήγει.
Πηγή
%20(1).jpg)
