Η κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά (2012–2015) διαχειρίστηκε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Τα θετικά σημεία και τα επιτεύγματα της περιόδου 2012–2015
Σταθεροποίηση της οικονομίας:
Αποτράπηκε ο άμεσος κίνδυνος εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ (Grexit).
Πρωτογενές πλεόνασμα: Η χώρα πέτυχε για πρώτη φορά πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό μετά από πολλά χρόνια ελλειμμάτων.
Έξοδος στις αγορές: Το 2014 η Ελλάδα εξέδωσε επιτυχώς πενταετές ομόλογο, σηματοδοτώντας την πρώτη δοκιμαστική επιστροφή στις διεθνείς αγορές χρήματος.
Ανάπτυξη μετά από ύφεση: Το 2014 καταγράφηκε θετικός ρυθμός ανάπτυξης (0,7%) για πρώτη φορά μετά από έξι χρόνια βαθιάς οικονομικής ύφεσης.
Μείωση ανεργίας: Άρχισε η σταδιακή αποκλιμάκωση της ανεργίας, η οποία είχε αγγίξει το ιστορικό υψηλό του 27,9%.
Διεθνής αξιοπιστία: Αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τους Ευρωπαίους εταίρους και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
Τι ξεχώρισε τον Αντώνη Σαμαρά ως ΠρωθυπουργόΠολιτικός ρεαλισμός και συμβιβασμός:
Παρά την προηγούμενη αντιμνημονιακή του ρητορική (2010–2011), επέδειξε ρεαλισμό εφαρμόζοντας τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για τη διάσωση της χώρας.
Ικανότητα συμμαχιών:
Κατάφερε να ηγηθεί μιας πρωτοφανούς κυβέρνησης συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ, γεφυρώνοντας ιστορικές ιδεολογικές διαφορές για χάρη της κυβερνητικής σταθερότητας.
Αποφασιστικότητα σε θεσμικά ζητήματα: Ξεχώρισε για τη σκληρή στάση του απέναντι στη Χρυσή Αυγή, οδηγώντας στη σύλληψη της ηγεσίας της μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα το 2013.
Εστίαση στις επενδύσεις: Προώθησε ενεργά εμβληματικές ιδιωτικοποιήσεις (π.χ. COSCO στον Πειραιά) και διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες, όπως ο αγωγός TAP.
Η ιδεολογική στροφή και η συσπείρωση της παράταξης
Επιστροφή στη «Λαϊκή Δεξιά»:
Εγκατέλειψε το καθαρά τεχνοκρατικό προφίλ και μίλησε στην παραδοσιακή βάση του κόμματος.
Έμφαση στην ασφάλεια: Έβαλε ψηλά στην ατζέντα το μεταναστευτικό και την πάταξη της εγκληματικότητας (π.χ. επιχείρηση «Ξένιος Δίας»).
Επαναπατρισμός ψηφοφόρων: Κατάφερε να φέρει πίσω συντηρητικούς ψηφοφόρους που είχαν μετακινηθεί προς τους Ανεξάρτητους Έλληνες (ΑΝΕΛ) ή τη Χρυσή Αυγή.
3. Η ρητορική της «Επαναδιαπραγμάτευσης»Μετατόπιση από το «Όχι» στο «Ναι με όρους»:
Μετά τη σκληρή αντιμνημονιακή του στάση (2010-2011), δεν υιοθέτησε πλήρως τη γραμμή του προηγούμενου μνημονίου.
Υπόσχεση για διορθώσεις: Δεσμεύτηκε για «επαναδιαπραγμάτευση» συγκεκριμένων επαχθών όρων του μνημονίου (π.χ. μείωση φόρων, στήριξη χαμηλοσυνταξιούχων), δίνοντας μια προοπτική ελπίδας στο εκλογικό σώμα.
4. Η δημιουργία του «Μετώπου Ευθύνης»Υπέρβαση των κομματικών στεγανών:
Έστειλε σήμα στους ψηφοφόρους του κέντρου ότι είναι έτοιμος για συνεργασίες.
Συμμαχία των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων:
Αυτή η στάση διευκόλυνε τη μετέπειτα στήριξη από το ΠΑΣΟΚ και τη ΔΗΜΑΡ, πείθοντας τους μετριοπαθείς πολίτες ότι υπήρχε σχέδιο διακυβέρνησης την επόμενη ημέρα.
Η πλευρά της επιτυχίας (Το «success story»)
Οι υποστηρικτές της κυβέρνησης θεωρούν ότι πέτυχε το 80% με 90% των βασικών της στόχων για τη διάσωση της χώρας:100% αποτροπή του Grexit: Κράτησε την Ελλάδα στην Ευρωζώνη, όταν η έξοδος θεωρούνταν σχεδόν βέβαιη.
Δημοσιονομική στροφή: Πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,5 δισ. ευρώ το 2013 και 1,9 δισ. ευρώ το 2014, διορθώνοντας τα ελλείμματα δεκαετιών.
Επιστροφή στην ανάπτυξη: Το 2014 η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 0,7%, σπάζοντας έναν εξαετή κύκλο καταστροφικής ύφεσης.
Αποκατάσταση εμπιστοσύνης: Η επιτυχής έκδοση ομολόγου το 2014 απέδειξε ότι οι αγορές άρχισαν να εμπιστεύονται ξανά την Ελλάδα.
Το τελικό συμπέρασμα
Αν το κριτήριο επιτυχίας είναι η μακροοικονομική σταθερότητα και η παραμονή στο ευρώ, η διακυβέρνηση κρίνεται ως σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένη.