Ο πρωθυπουργός απέρριψε επανειλημμένα τις πρόωρες κάλπες, βέβαιος ότι ο χρόνος θα δούλευε υπέρ του – Οι δημοσκοπήσεις, η κοινωνική φθορά και η επιστροφή των Τεμπών μέσω του Ειδικού Δικαστηρίου έχουν αλλάξει το τοπίο – Στο κυβερνητικό στρατόπεδο κάποιοι κοιτούν πλέον πίσω και αναρωτιούνται αν χάθηκε το τελευταίο ασφαλές παράθυρο
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Υπάρχουν πολιτικές αποφάσεις που την ώρα που λαμβάνονται μοιάζουν με επίδειξη αυτοπεποίθησης και λίγους μήνες αργότερα αρχίζουν να θυμίζουν παγίδα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε μία τέτοια επιλογή και την υπερασπίστηκε με τέτοια επιμονή ώστε σήμερα δεν διαθέτει ούτε το περιθώριο να προσποιηθεί ότι δεν ήταν απολύτως δική του. Τον Ιούνιο δήλωνε ότι οι εκλογές θα γίνουν την άνοιξη του 2027. Τον Ιούλιο το επανέλαβε. Τον Σεπτέμβριο, στη ΔΕΘ, έκλεισε ξανά κάθε συζήτηση για πρόωρες κάλπες λέγοντας ότι «δεν θα το κάνει» και ότι η κυβέρνηση θα πάει μέχρι το τέλος της τετραετίας. Η αιτιολογία είχε και θεσμικό μανδύα: η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ την 1η Ιουλίου 2027, άρα οι κάλπες πρέπει να προηγηθούν. Ωραία και τακτοποιημένα. Μόνο που πίσω από τη θεσμικότητα υπήρχε και μία πολιτική βεβαιότητα: ότι ο χρόνος δεν θα έβλαπτε σοβαρά την κυβέρνηση και ότι, χωρίς ισχυρό αντίπαλο, ο Μητσοτάκης θα είχε τη δυνατότητα να ξαναμαζέψει το παιχνίδι στο τέλος.
Αυτή η βεβαιότητα σήμερα δεν φαίνεται καθόλου τόσο άνετη. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη και με μεγάλη απόσταση, αλλά οι τελευταίες μετρήσεις τη διατηρούν γύρω από το 30%-31% στην αυθαίρετη και αντιεπιστημονική εκτίμηση ψήφου, πολύ μακριά από το 40,56% των εκλογών του 2023. Στη Metron του Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση αξιολογείται αρνητικά από το 66% και ο ίδιος ο πρωθυπουργός από το 65%, ενώ η ΝΔ καταγράφεται στο 30,2%. Η Opinion Poll την είχε στο 31%, με προβολή 126 εδρών στο συγκεκριμένο σενάριο κατανομής. Δεν πρόκειται για κατάρρευση. Πρόκειται όμως για ένα πολιτικό έδαφος πολύ διαφορετικό από εκείνο πάνω στο οποίο σχεδιάστηκε η ήρεμη εξάντληση της τετραετίας.
Το παράθυρο έκλεισε από μέσα
Μου λένε ότι σε κυβερνητικά γραφεία έχει αρχίσει να ψιθυρίζεται αυτό που κανείς δεν θα έλεγε δημοσίως πριν από λίγους μήνες: αν ο χρόνος γύριζε πίσω, η συζήτηση για πρόωρες εκλογές θα γινόταν πολύ σοβαρότερα. Όχι επειδή υπήρχε κάποια εγγύηση καλύτερου αποτελέσματος. Τέτοιες εγγυήσεις δεν υπάρχουν ποτέ. Αλλά επειδή τότε η κυβέρνηση είχε μπροστά της ένα διαφορετικό σκηνικό: μικρότερη φθορά, λιγότερες ανοιχτές πληγές και κυρίως την πολυτέλεια να επιλέξει τον χρόνο της μάχης. Τώρα ο χρόνος έχει επιλεγεί και η πόρτα έχει κλείσει από τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Κάθε συζήτηση για αιφνιδιασμό θα συγκρουόταν ευθέως με μήνες κατηγορηματικών δημόσιων δεσμεύσεων. Ο Μητσοτάκης επένδυσε πολιτικά στην εικόνα του πρωθυπουργού που εξαντλεί τις τετραετίες. Τώρα είναι υποχρεωμένος να πληρώσει μέχρι τέλους και το κόστος αυτής της συνέπειας.
Και το ημερολόγιο δεν του κάνει χάρες. Η ακρίβεια εξακολουθεί να καταγράφεται ως κεντρικό κοινωνικό πρόβλημα, η μεγάλη δεξαμενή των αναποφάσιστων παραμένει, στα δεξιά της ΝΔ αναπτύσσονται νέες πιέσεις και η συζήτηση για νέο κόμμα Αντώνη Σαμαρά δεν έχει εξαφανιστεί. Ακόμη και οι μετρήσεις που ήταν θετικές για τη ΝΔ μετά τη ΔΕΘ περιέγραφαν το 30%-31% ως αφετηρία μιας δύσκολης προσπάθειας και όχι ως λυμένο εκλογικό πρόβλημα. Το ίδιο το κυβερνητικό επιτελείο μιλούσε για ανάγκη να «ανεβάσουν στροφές» υπουργοί και στελέχη.
Και επέστρεψαν τα Τέμπη – αυτή τη φορά με βούλευμα
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η υπόθεση των Τεμπών επέστρεψε στην πολιτική ατζέντα με τον χειρότερο δυνατό τρόπο για το Μαξίμου: όχι με συνθήματα της αντιπολίτευσης αλλά με δικαστική εξέλιξη. Ο πρώην υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Χρήστος Τριαντόπουλος παραπέμπεται στο Ειδικό Δικαστήριο μαζί με ακόμη τέσσερα πρόσωπα για παράβαση καθήκοντος σχετικά με την αλλοίωση του χώρου της τραγωδίας. Το Δικαστικό Συμβούλιο κρίνει ότι υπάρχουν «επαρκείς ενδείξεις» που στηρίζουν την κατηγορία, ενώ στο σκεπτικό αναφέρεται ότι μπάζα και χώματα απομακρύνθηκαν «με τρόπο αυθαίρετο» και ότι πρόσωπα που είχαν νομική υποχρέωση δεν απέτρεψαν την ενέργεια. Αυτή είναι η πραγματική δικαστική διατύπωση – και είναι από μόνη της αρκετά βαριά ώστε να μη χρειάζεται κανείς να της προσθέσει ούτε μία λέξη.
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου, αυτά είναι τα προβλήματα που έχει ο χρόνος: δεν περνά απλώς. Συσσωρεύει λογαριασμούς. Ο Μητσοτάκης πίστεψε ότι η απουσία αξιόπιστης εναλλακτικής κυβέρνησης θα του επέτρεπε να φτάσει άνετα μέχρι την άνοιξη του 2027, να παίξει στο τέλος το χαρτί της σταθερότητας και να μαζέψει ξανά τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του. Μπορεί να το πετύχει, μπορεί και όχι – αυτό θα το αποφασίσουν οι πολίτες. Σήμερα όμως γνωρίζουμε κάτι πολύ πιο συγκεκριμένο: η διαδρομή μέχρι εκεί δεν είναι αυτή που είχε σχεδιαστεί.
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Στο Μαξίμου έχουν πλέον μπροστά τους αρκετούς μήνες στους οποίους δεν μπορούν να αλλάξουν εύκολα ούτε τον χρόνο των εκλογών ούτε την πολιτική πραγματικότητα που έχει δημιουργηθεί. Πρέπει να περιορίσουν τη φθορά, να μαζέψουν τους παλιούς ψηφοφόρους, να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια, να κρατήσουν ενωμένη τη Νέα Δημοκρατία, να περάσουν μέσα από το νέο κύμα των Τεμπών και να φτάσουν στις κάλπες χωρίς να έχει μεγαλώσει ακόμη περισσότερο η απόσταση από το 2023.
Κάποτε το 2027 παρουσιαζόταν ως η ασφαλής επιλογή.
Τώρα μοιάζει περισσότερο με έναν μακρύ διάδρομο που πρέπει να διασχίσουν μέχρι τέλους.
Και, όπως μου λένε άνθρωποι που γνωρίζουν το κλίμα, κάποιοι έχουν αρχίσει ήδη να κοιτούν πίσω προς την πόρτα που έκλεισε.
Μόνο που εκείνη η πόρτα δεν ανοίγει πια εύκολα.
