17 Οκτ 2026

Ισαμοαριστερισμός


  Ισλαμοαριστερισμός


Le Point : “Ασπάστηκα το Ισλάμ τον Οκτώβριο του 1975 και συνεχίζω να

είμαι κομμουνιστής.”


Κάρλος το Τσακάλι


Le Point : Από πού προέρχεται ο όρος Ισλαμοαριστερισμός ;


Pierre-André Taguieff : Κατασκεύασα τον όρο “Ισλαμοαριστερισμός” στις αρχές της δεκαετίας του 2000 για να ορίσω μια de facto “αγωνιστική” συμμαχία μεταξύ ισλαμιστικών κύκλων και ακροαριστερών εν ονόματι του παλαιστινιακού ζητήματος. Παρατηρώντας, από το φθινόπωρο του 2000 όταν ξεκίνησε η δεύτερη Ιντιφάντα, μια σειρά από τις λεγόμενες φιλο-παλαιστινιακές διαδηλώσεις, όπου ακτιβιστές από τη Χαμάς, την Ισλαμική Τζιχάντ και τη Χεζμπολάχ συγχρωτίζονταν με αριστερούς ακτιβιστές, ιδίως τροτσκιστές και αναρχικούς, άρχισα να χρησιμοποιώ την έκφραση “ισλαμοαριστερισμός”. Κατά τη διάρκεια αυτών των κινητοποιήσεων ούτε τα “Αλλάχου Ακμπαρ" που ακούγονταν κατά κόρο ενοχλούσαν τους αριστερούς διαδηλωτές ούτε και τα συνθήματα για καταστροφή του Ισραήλ. Στις 7 Οκτωβρίου 2000, κατά τη διάρκεια μιας φιλο-παλαιστινιακής διαδήλωσης που οργανώθηκε στο Παρίσι, ξεκίνησε και το σύνθημα “Θάνατος στους Εβραίους”.


Η αντι-εβραϊκή διάσταση αυτών των διαδηλώσεων μου είχε κάνει πολύ εντύπωση, καθώς και η αντιστροφή των ρόλων που είχαν κάνει μεταξύ ναζί και εβραίων. Οι σιωνιστές-εβραίοι ήταν οι νέοι ναζί και στην θέση των εβραίων ήταν τώρα οι παλαιστίνιοι. Η εργαλοιοποίηση και η διαστρέβλωση του αντι-ρατσισμού συνίστατο τώρα στην ταύτιση του με τον αντισιωνισμό. Η παλαιστινιακή προπαγάνδα ενσωματώθηκε από όλη την ακροαριστερά και μέρος της αριστεράς. Αυτή ήταν η πρεμιέρα του ισλαμοαριστερισμού : η ιδεολογική σύγκλιση μεταξύ ισλαμιστών και αριστερών που προήλθε από έναν κοινό ριζοσπαστικό αντισιωνισμό. Η δεύτερη εκδήλωση του ισλαμοαριστερισμού, με επίκεντρο την εικόνα του μουσουλμάνου ως διαρκούς θύματος ρατσισμού θα αναδειχθεί από τις εκκλήσεις για “καταπολέμηση της ισλαμοφοβίας”, η οποία θα πολλαπλασιαστεί από τα μέσα της δεκαετίας του 2000.


Η ιστορία της έκφρασης “ισλαμοαριστερισμός” πρέπει να διακρίνεται από την ιστορία των στρατηγικών συμμαχιών μεταξύ επαναστατικών κύκλων και του μουσουλμανικού κόσμου ή μιας συγκεκριμένης μουσουλμανικής χώρας ή μιας ισλαμικής οργάνωσης. Πρέπει να επισημάνουμε, για παράδειγμα, τις επαφές μεταξύ Ισλαμιστών και Μαρξιστών επαναστατών τη δεκαετία του 1990 στο κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης στο οποίο τροτσκιστικές οργανώσεις, όπως το βρετανικό Socialist Workers Party, συμμετείχαν ιδιαίτερα. Τότε, στην Ευρώπη, η Μουσουλμανική Αδελφότητα συμμετείχε στα εναλλακτικά κινήματα κατά της παγκοσμιοποίησης και όλα αυτά τα εναλλακτικά κινήματα ανέπτυξαν μία έντονη ισλαμοφιλία.


Ο Tariq Ramadan ήταν ο ισλαμιστής αστέρας που δήλωνε το παρών σε όλα τα Ευρωπαϊκά Κοινωνικά Φόρουμ. Είχε καταλάβει ότι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί τον υποτιθέμενο αντικαπιταλισμό, κοινό σε ισλαμιστές και μαρξιστές, κατά της παγκοσμιοποίησης. Στη συμβολή του στο συλλογικό έργο με τίτλο “Οι μουσουλμάνοι αντιμέτωποι με την φιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση: ποιές μορφής αντίστασης για μια παγκόσμια δικαιοσύνη ; (2003), ο Ramadan περιγράφει ένα εναλλακτικό ισλαμικό κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης : “Οι ισλαμικές θεολογικές επιταγές είναι εγγενώς σε αντίθεση με τα θεμέλια και τη λογική του νεοφιλελεύθερου καπιταλιστικού συστήματος και οι μουσουλμάνοι πρέπει να αγωνιστούν για μια δικαιότερη οικονομία και ένα δικαιότερο εμπόριο.“


Πως ερμηνεύουμε λοιπόν το “αριστερισμός” και το “ισλαμισμός” ;


Στην σύνθετη λέξη “ισλαμοαριστερισμός” ο όρος “αριστερισμός” αναφέρεται αδιακρίτως σε όλα τα ρεύματα που βρίσκονται στην αριστερά ή “αριστερά της αριστεράς”, την αριστερά που ισχυρίζεται ότι είναι επαναστατική. Το πρόθεμα "ισλαμό", αναφέρεται σε όλες τις μορφές του ισλαμισμού ή του πολιτικού Ισλάμ : Μουσουλμανική Αδελφότητα, σαλαφιστές, τζιχαντιστές.


Πάρτε το παράδειγμα του Ίλιτς Ραμίρεζ Σάντσεζ, του περιβόητου Κάρλος. Ενας κομμουνιστής ακτιβιστής με καταγωγή από την Βενεζουέλα, διεθνής τριτοκοσμικός τρομοκράτης, που μετατράπηκε σε μαχητικό ισλαμιστή αφού υποστήριξε την παλαιστινιακή υπόθεση. Σε μια συνέντευξη που έδωσε την 1η Νοεμβρίου 2001 στο νεοφασιστικό περιοδικό Resistance !, Ο Carlos αναγνώριζε την στρατηγική σημασία των συγκλίσεων μεταξύ ριζοσπαστικών ισλαμιστών και μαρξιστών επαναστατών: “Όλοι όσοι πολεμούν τους εχθρούς της ανθρωπότητας, τον ιμπεριαλισμό των ΗΠΑ, τους σιωνιστές, τους σύμμαχους και πράκτορες τους, είναι σύντροφοί μου. (…) Ασπάστηκα το Ισλάμ τον Οκτώβριο του 1975 και συνεχίζω να είμαι κομμουνιστής. Δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ υποταγής στον Θεό και του ιδανικού της κομμουνιστικής κοινωνίας. Η υπόθεση που εκπροσωπεί ο κομμουνιστής ακτιβιστής Carlos είναι ιδιαίτερα παραδειγματική: ένας ισλαμο-κομμουνιστής που αναλαμβάνεται τον εαυτό του ως τέτοιο. (…)


Πώς βλέπετε τον “νέο αντιρατσισμό” ;


Ο λεγόμενος “νέος αντιρατσισμός”, επονομαζόμενος και “πολιτικός αντιρατσισμός” από τους ιδεολόγους του αντι-αποικιοκρατισμού ( décolonialisme ), δεν είναι άλλο από μια πολεμική μηχανή εναντίον των “λευκών” και της “λευκής κοινωνίας”. Προέρχεται από τους ορισμούς που έδιναν στον ρατσισμό οι αφροαμερικανοί ακτιβιστές στα τέλη της δεκαετίας του 60’ και ήταν γνωστός με διάφορα ονόματα : “θεσμικός ρατσισμός”, “δομικός ρατσισμός” ή “συστημικός ρατσισμός”. Ο ρατσισμός θεωρείται εγγενής στην “λευκή κοινωνία” και είναι η μόνη μορφή φυλετικής κυριαρχίας που αναγνωρίζεται και καταγγέλλεται από τους νεο-αντιρατσιστές. Κρατάμε την υπεραπλούστευση ότι όλη η λευκή κοινωνία είναι εγγενώς ρατσιστική.


Αυτός ο “νέος αντιρατσισμός” χρησιμοποιεί φυλετικές κατηγορίες για να προσδιοριστεί θεωρητικά και να καθορίσει τους στόχους του. Εξ ου και το παράδοξο ενός αντιρατσισμού φυλετικού (racialiste) και μάλιστα αντιρατισμού ρατσιστικού (raciste) στρεφόμενου κατά των Λευκών.


Γιατί αυτές οι τάσεις συναντούν επιτυχία σήμερα στη Γαλλία ;


Αναδιατυπώνουν τo ελκυστικό αίτημα για μία συνολική ρήξη με το σύστημα. Ο “αγώνας ενάντια στην ισλαμοφοβία” είναι ο Δούρειος Ιππος για την κατάκτηση της αριστεράς. Οι ισλαμιστές πέτυχαν πρώτα να επιβάλουν τη λέξη “Ισλαμοφοβία” και στη συνέχεια να διαδώσουν την εικόνα του διαρκούς μουσουλμάνου-θύματος. Η Αριστερά έχει προδώσει σε αυτό το σημείο ό,τι της είχε απομείνει από οικουμενικές αρχές.


Με άλλους ερευνητές, μόλις δημοσιεύσατε ένα άρθρο στην Le Monde για να καταγγείλετε τον ισλαμοαριστερισμό στο πανεπιστήμιο. Είναι όντως άσχημη η κατάσταση ; Αυτοί οι ερευνητές είναι πλειοψηφία ;


Ορισμένοι τομείς της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης έχουν γίνει, από τα μέσα της δεκαετίας του 2000, εργαστήρια ψευδο-αντι-ρατσισμού. Είναι κελεπούρι για οπορτουνιστές που αναζητούν θέσεις. Τα τμήματα κοινωνικών επιστημών (ειδικά η κοινωνιολογία και η πολιτική επιστήμη) επηρεάζονται ιδιαίτερα από την αντιαποικιοκρατική προπαγάνδα, η οποία έχει καταντήσει μια καθαρή μισαλλοδοξία και κυνήγι μαγισσών σε συμπαιγνία με νεο-φεμινιστικές ομάδες στο όνομα της intersectionality. Για να ξεφύγουν από την τρομοκρατία που ασκούν, κάποιοι σιωπούν, αυτολογοκρίνονται ή δημοσιεύουν με ψευδώνυμα. Όμως όλο και περισσότεροι τώρα αντιστέκονται και αρνούνται να υποκύψουν.


Le Point


21/11/20