Η ενεργειακή συμφωνία ανοίγει έναν νέο δίαυλο μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, την ώρα που ο Τραμπ αναζητά αποτελέσματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και το Κίεβο καλείται να διαχειριστεί μια διπλωματική πρωτοβουλία που δεν ελέγχει
Η συμφωνία για την εξαγωγή ρωσικού ντίζελ δεν αφορά μόνο την αγορά ενέργειας. Για τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο στην προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ για τη Μόσχα δημιουργεί μια ευκαιρία επαναπροσέγγισης με την Ουάσιγκτον χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Σύμφωνα με το Reuters, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ενημέρωσαν Ουκρανούς αξιωματούχους σε συνάντηση στο Μαϊάμι ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν δεν ήταν ακόμη έτοιμος να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου, αλλά η ενεργειακή συμφωνία θα μπορούσε να συμβάλει στην επανέναρξη των συνομιλιών.
Η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια περισσότερων από 2,25 εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις αμερικανικές και διεθνείς αγορές. Η κίνηση δείχνει ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να δοκιμάσει ξανά την οικονομική συνεργασία ως μέσο διπλωματικής προσέγγισης, αντί να στηρίζεται αποκλειστικά στην πίεση προς τη Ρωσία.
Ο Τραμπ αναζητά αποτέλεσμα, αλλά το Κίεβο πληρώνει το πολιτικό κόστος
Ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε τη συμφωνία ως επιλογή προς όφελος των Αμερικανών, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση των τιμών ενέργειας. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία: το κόστος των καυσίμων αποτελεί πολιτικό πρόβλημα για τους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Έτσι, η πρωτοβουλία συνδυάζει τη διπλωματική επιδίωξη με την ανάγκη του Λευκού Οίκου να εμφανίσει αποτελέσματα στο εσωτερικό. Το ερώτημα είναι αν η ενεργειακή συνεργασία θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένες ρωσικές παραχωρήσεις ή αν θα προσφέρει κυρίως πρόσκαιρα πολιτικά και οικονομικά οφέλη.
Ορισμένοι Αμερικανοί νομοθέτες εκτιμούν ότι η συμφωνία δίνει στη Μόσχα πρόσθετα έσοδα χωρίς να εξασφαλίζει υποχώρηση από τις απαιτήσεις της. Άλλοι ειδικοί αμφισβητούν ότι οι συγκεκριμένες ποσότητες θα επηρεάσουν ουσιαστικά τις τιμές στις ΗΠΑ.
Η Μόσχα διατηρεί τις απαιτήσεις της
Στη συνάντηση του Μαϊάμι, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι ζήτησαν επίσης από την ουκρανική πλευρά να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Η αμερικανική λογική ήταν να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο αμοιβαίων κινήσεων: η Ουκρανία θα περιόριζε τα πλήγματα και η Ρωσία θα καλούνταν να ανταποκριθεί με βήματα προς τις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, η συμφωνία δεν έχει μέχρι στιγμής οδηγήσει σε επιβεβαιωμένη ενεργειακή εκεχειρία. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι υπάρχει σχετική συμφωνία, αλλά οι δύο πλευρές δεν την έχουν επιβεβαιώσει, ενώ η Ρωσία συνέχισε να πλήττει ενεργειακές υποδομές στην Ουκρανία.
Παράλληλα, πρόσωπο που πρόσκειται στο Κρεμλίνο υποστήριξε ότι ο Πούτιν θα επιστρέψει ουσιαστικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όταν καταλάβει το υπόλοιπο 11% του Ντονμπάς, ώστε να παρουσιάσει την εξέλιξη ως νίκη στο εσωτερικό της Ρωσίας. Πρόκειται για εκτίμηση που αποδίδεται στη συγκεκριμένη πηγή και όχι για επίσημη επιβεβαίωση της ρωσικής ηγεσίας.
Ζελένσκι και Ουάσιγκτον σε τροχιά έντασης
Η συμφωνία έχει επιβαρύνει τις σχέσεις ΗΠΑ – Ουκρανίας. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε την αμερικανική απόφαση «αδύναμη» και «δώρο στον Πούτιν», ενώ ο Τραμπ δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται νέο πρόεδρο και επέκρινε τη στάση του Κιέβου απέναντι στις διαπραγματεύσεις.
Η ουκρανική ηγεσία επιμένει ότι δεν θα παραχωρήσει νέα εδάφη στη Ρωσία, αν και έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αποτελέσει το πάγωμα της σύγκρουσης στις σημερινές γραμμές του μετώπου βάση για μια συμφωνία. Η θέση αυτή, ωστόσο, δεν έχει οδηγήσει σε κοινά αποδεκτό πλαίσιο ειρήνης.
Στη συνάντηση συζητήθηκαν επίσης οι εγγυήσεις ασφαλείας, η ανοικοδόμηση και οι επενδύσεις στην Ουκρανία. Η ουκρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε χωρίς να συμφωνήσει επίσημα σε κάποια πρόταση, δηλώνοντας πάντως ανοικτή σε ενεργειακή εκεχειρία εφόσον συμμετάσχει και η Ρωσία.
Η επόμενη κίνηση ανήκει πλέον σε όλες τις πλευρές. H Ουάσιγκτον καλείται να αποδείξει ότι η ενεργειακή συμφωνία μπορεί να φέρει διαπραγματεύσεις, η Μόσχα να δείξει αν προτίθεται να ανταποκριθεί και το Κίεβο να αποφασίσει πώς θα κινηθεί μέσα σε ένα πλαίσιο που διαμορφώνεται ολοένα περισσότερο έξω από τον έλεγχό του.
