Ο παλιός στρατηγός του ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται ιδιαίτερα κινητικός στο παρασκήνιο, συνομιλώντας με πρόσωπα που εξετάζουν τα σενάρια μιας κυβέρνησης συνεργασίας μετά τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η αναζήτηση προσωπικότητας κοινής αποδοχής, οι υπολογισμοί για Τσίπρα και Ανδρουλάκη και το μεγάλο ερώτημα που μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το πολιτικό παιχνίδι. Ποιος θα μπορούσε να αναλάβει την πρωθυπουργία χωρίς να είναι αρχηγός κόμματος;
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Προσέξτε να δείτε τι μαθαίνω για έναν άνθρωπο που μπορεί να έχει αποσυρθεί εδώ και χρόνια από την πρώτη γραμμή της πολιτικής, αλλά εξακολουθεί να γνωρίζει καλύτερα από πολλούς πώς παίζεται το παιχνίδι της εξουσίας. Αναφέρομαι στον Κώστα Λαλιώτη, τον παλιό στρατηγό του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται ιδιαίτερα κινητικός στο παρασκήνιο. Και επειδή ο Λαλιώτης δεν είναι από εκείνους που χρειάζονται τηλεοπτικά παράθυρα για να αποκτήσουν πολιτική επιρροή, θα σας πρότεινα να προσέξετε τις πληροφορίες που φτάνουν στα αυτιά μου. Ο ιστορικός παράγοντας του ΠΑΣΟΚ συμμετέχει, όπως πληροφορούμαι, σε έναν κύκλο συζητήσεων με προσωπικότητες που εξετάζουν τα σενάρια της επόμενης ημέρας, όταν και εφόσον κλείσει ο πολιτικός κύκλος του Κυριάκου Μητσοτάκη. Και το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται απλώς στο ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης συνεργασίας. Βρίσκεται στο πρόσωπο που θα μπορούσε να αναλάβει την πρωθυπουργία. Διότι εδώ αρχίζει ένα παιχνίδι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που βλέπουμε καθημερινά στις τηλεοπτικές αντιπαραθέσεις.
Θα σας πω τι μου κίνησε περισσότερο την περιέργεια. Οι συζητήσεις δεν περιορίζονται στο ποια κόμματα θα μπορούσαν να συνεργαστούν, αλλά επεκτείνονται στην αναζήτηση μιας προσωπικότητας που θα είχε τη δυνατότητα να σταθεί πάνω από τις συνήθεις κομματικές αντιπαραθέσεις. Ενός προσώπου με πολιτικό ή θεσμικό βάρος, διεθνείς επαφές και τη δυνατότητα να συγκεντρώσει ευρύτερη αποδοχή. Κρατήστε αυτή τη λεπτομέρεια. Διότι άλλο πράγμα να αναζητείς κυβερνητικούς εταίρους και άλλο να αναζητείς από τώρα τον άνθρωπο που θα μπορούσε να καθίσει στην πρωθυπουργική καρέκλα. Στη δεύτερη περίπτωση η συζήτηση αποκτά εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Δεν αφορά μόνο τη διαχείριση ενός εκλογικού αποτελέσματος, αλλά και τη διαμόρφωση μιας εναλλακτικής αρχιτεκτονικής εξουσίας.
Και επειδή ο Λαλιώτης δεν εμφανίστηκε χθες στην πολιτική σκηνή, θα σας θυμίσω ότι πριν από λίγες εβδομάδες είχε αποδοθεί στον ίδιο σημαντικός παρασκηνιακός ρόλος στην προσέγγιση του Ευάγγελου Αποστολάκη με το ΠΑΣΟΚ. Η μετακίνηση του πρώην υπουργού και ναυάρχου στη Χαριλάου Τρικούπη ολοκληρώθηκε στις 5 Οκτωβρίου, επιβεβαιώνοντας ότι ο παλιός παράγοντας του Κινήματος εξακολουθεί να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με πρόσωπα που βρίσκονται πέρα από τα παραδοσιακά κομματικά όρια. Και τώρα μαθαίνω ότι η συζήτηση έχει ανέβει επίπεδο. Από τις μεταγραφές βουλευτών και τις εκλογικές συμμαχίες, στο ενδεχόμενο μιας ευρύτερης κυβερνητικής λύσης με διαφορετικό πρωθυπουργό. Καθόλου μικρή υπόθεση, αγαπημένοι μου.
Το πρόσωπο που μπορεί να μπερδέψει Τσίπρα και Ανδρουλάκη
Εδώ, όμως, βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα. Πώς μπορεί να προκύψει μια κυβέρνηση συνεργασίας όταν σχεδόν κάθε πολιτικός αρχηγός έχει τους δικούς του όρους για τη συμμετοχή του; Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει ξεκαθαρίσει δημοσίως ότι δεν επιθυμεί συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία και επιμένει στην ανάγκη πολιτικής αλλαγής. Στις 14 Οκτωβρίου μάλιστα υποστήριξε ότι σε μια κυβέρνηση συνεργασίας πρωθυπουργός πρέπει να είναι ο αρχηγός του πρώτου κόμματος. Ο Αλέξης Τσίπρας, από την άλλη, επιχειρεί να συγκροτήσει τον δικό του πολιτικό πόλο και να αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην επόμενη ημέρα.
Φανταστείτε, λοιπόν, να εμφανιστεί στο τραπέζι ένα τρίτο πρόσωπο, με ευρύτερες αναφορές και δυνατότητα συνεννόησης με περισσότερους πολιτικούς χώρους. Τι θα κάνει ο Ανδρουλάκης; Τι θα κάνει ο Τσίπρας; Και κυρίως ποιος από τους δύο θα δεχόταν να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση στην οποία δεν θα είχε ο ίδιος τον πρώτο λόγο; Αυτή είναι η δύσκολη πολιτική εξίσωση πίσω από τα σενάρια που εξετάζονται.
Δεν είναι τυχαίο ότι το ζήτημα του πρωθυπουργού κοινής αποδοχής έχει ήδη αποκτήσει θέση στη δημόσια συζήτηση. Σε δημοσκόπηση της GPO τον Σεπτέμβριο, το 43,6% των ερωτηθέντων προτιμούσε, για ενδεχόμενη κυβέρνηση συνεργασίας, ένα άλλο πρόσωπο κοινής αποδοχής, ενώ το 52,1% τον αρχηγό του πρώτου κόμματος. Με άλλα λόγια, το ερώτημα που απασχολεί τους παρασκηνιακούς συνομιλητές δεν είναι ξένο ούτε προς την κοινωνική συζήτηση για την επόμενη κυβέρνηση.
Ο παλιός στρατηγός και το παιχνίδι που παίζεται πριν από τις κάλπες
Εμένα, πάντως, με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η παρουσία του Λαλιώτη σε αυτές τις συζητήσεις. Διότι πρόκειται για έναν άνθρωπο που έζησε από την πρώτη γραμμή τις μεγάλες συγκρούσεις του ΠΑΣΟΚ, γνωρίζει τους συσχετισμούς στη δημοκρατική παράταξη και διατηρεί μια διαφορετική αντίληψη για τον τρόπο με τον οποίο οικοδομούνται οι πολιτικές συνεννοήσεις.
Και εδώ θα κάνω μια σκέψη που αξίζει να κρατήσετε. Μήπως ορισμένοι έχουν αρχίσει να εξετάζουν όχι ποιος θα διαδεχθεί τον Μητσοτάκη στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, αλλά ποιος θα μπορούσε να τον διαδεχθεί απευθείας στο Μέγαρο Μαξίμου; Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Το πρώτο αφορά μια εσωκομματική διαδικασία. Το δεύτερο αφορά τις ισορροπίες ολόκληρου του πολιτικού συστήματος και την πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης με τη συμμετοχή περισσότερων κομμάτων.
Βεβαίως, υπάρχει και η άλλη πλευρά. Μια προσωπικότητα κοινής αποδοχής δεν μπορεί να εμφανιστεί από το πουθενά και να αναλάβει την εξουσία επειδή το αποφάσισε ένας κύκλος πολιτικών παραγόντων. Θα χρειαστεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία, προγραμματική συμφωνία και πολιτική νομιμοποίηση. Όμως οι διεργασίες για την επόμενη ημέρα συχνά αρχίζουν πολύ πριν δημιουργηθούν οι συνθήκες για να αποκτήσουν θεσμικό περιεχόμενο. Και όσοι γνωρίζουν την ιστορία του ελληνικού πολιτικού συστήματος θυμούνται πολύ καλά τις κυβερνήσεις συνεργασίας και τις λύσεις που προέκυψαν σε περιόδους μεγάλων αδιεξόδων.
Γι’ αυτό και θα παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις κινήσεις του Λαλιώτη. Όχι τις δημόσιες εμφανίσεις του. Αυτές είναι ελάχιστες. Με ενδιαφέρουν οι συνομιλητές του, οι πολιτικές γέφυρες που διατηρεί και κυρίως το είδος της προσωπικότητας που θα μπορούσε να συζητηθεί ως λύση για την πρωθυπουργία.
Και επειδή οι παλιοί πολιτικοί γνωρίζουν καλά ότι η εξουσία δεν κρίνεται μόνο στην κάλπη, αλλά και στις συνεννοήσεις που ακολουθούν, θα σας αφήσω με ένα ερώτημα.
Μήπως κάποιοι έχουν αρχίσει να αναζητούν τον επόμενο πρωθυπουργό της Ελλάδας πριν ακόμη μάθουμε ποια κόμματα θα συγκροτήσουν την επόμενη κυβέρνηση;
Αν συμβαίνει αυτό, τότε ο Κώστας Λαλιώτης συμμετέχει σε μια συζήτηση πολύ μεγαλύτερη από τις συνήθεις προεκλογικές διεργασίες του ΠΑΣΟΚ.
Και, αγαπημένοι μου, σε τέτοιες ιστορίες το σημαντικότερο όνομα δεν είναι πάντοτε εκείνο που ακούγεται περισσότερο. Είναι εκείνο που μπορεί να συγκεντρώσει τις περισσότερες υπογραφές όταν έρθει η ώρα της συμφωνίας.