Όταν η τέχνη εργαλειοποιείται για να ντύσει με πολιτιστικό μανδύα τη στοχοποίηση ενός λαού, η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται απλώς ως τραγωδία· επαναλαμβάνεται ως θεσμικός κυνισμός. Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, ο αρχαιότερος κινηματογραφικός θεσμός στον κόσμο, αποδεικνύει για ακόμα μία φορά πως διατηρεί μια ανησυχητική συνέπεια: την ευκολία με την οποία παραχωρεί το βήμα του σε αφηγήματα που τροφοδοτούν το μίσος κατά των Εβραίων.
Για να καταλάβει κανείς το παρόν, οφείλει να κοιτάξει το παρελθόν. Η σχέση του Φεστιβάλ της Βενετίας με την αντισημιτική προπαγάνδα δεν είναι καινούργια, αλλά βαθιά ριζωμένη στο DNA του.
Το 1935, υπό την απόλυτη κηδεμονία του φασιστικού καθεστώτος, το φεστιβάλ τίμησε με το Χρυσό Μετάλλιο το «Θρίαμβο της Θέλησης» (Triumph des Willens) της Λένι Ρίφενσταλ — μια ωδή στον εθνικοσοσιαλισμό και τον Αδόλφο Χίτλερ.
Σχεδόν έναν αιώνα μετά, οι μάσκες άλλαξαν, αλλά η μεθοδολογία παραμένει η ίδια. Η φετινή βράβευση του ντοκιμαντέρ «NAZA» με το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής δεν αποτελεί μια μεμονωμένη καλλιτεχνική επιλογή, αλλά τη σύγχρονη συνέχεια αυτής της σκοτεινής παράδοσης.
Πίσω από τον τίτλο «NAZA» (Nezek Agavi / «παράπλευρη απώλεια») και το προσωπείο της «ανεξάρτητης δημοσιογραφικής έρευνας», το φεστιβάλ επέλεξε να επιβραβεύσει ένα προϊόν που δαιμονοποιεί συλλογικά το κράτος του Ισραήλ και τις ένοπλες δυνάμεις του. Χωρίς να αναφερθεί ο σφαγή από την Χαμάς της 7/10 κατά Εβραίων αμάχων και φίλων της μουσικής από όλο τον κόσμο, που ήταν η αιτία της αντεπίθεσης του ΚΡΑΤΟΥΣ Του Ισραήλ, σκηνοθετούν αβάσιμες γενικές κατηγορίες. Βασισμένο σε ανώνυμες, ανεπιβεβαίωτες μαρτυρίες, το έργο παρουσιάζει μια εικόνα συστηματικής και απάνθρωπης στόχευσης, παραλείποντας σκόπιμα το υπαρξιακό πλαίσιο της άμυνας απέναντι στην τρομοκρατία.
Το να απομονώνεις το μοναδικό εβραϊκό κράτος στον πλανήτη, να το κρίνεις με διπλά πρότυπα και να απονέμεις δάφνες σε ταινίες που ανακυκλώνουν την αρνητική δαιμονοποίησή του, δεν είναι «ελευθερία της έκφρασης». Είναι η ύπουλη, θεσμικά ενδυμένη εκδοχή του συγχρόνου αντισημιτισμού. Όταν οι αίθουσες της Βενετίας ξεσπούν σε παρατεταμένα χειροκροτήματα, δεν καταχειροκροτούν την τέχνη· καταχειροκροτούν την ηθική αποδιοργάνωση και την απονομιμοποίηση του δικαιώματος των Εβραίων να αμύνονται.
Ο θεσμός της Βενετίας αρνείται να διδαχθεί από την ιστορία του. Από τα βραβεία του '35 και του '38 μέχρι τη βράβευση του «NAZA», το φεστιβάλ επιβεβαιώνει ότι παραμένει ένα επικίνδυνο βήμα όπου οι ιδεολογικές αγκυλώσεις υπερισχύουν της αλήθειας, τροφοδοτώντας ένα επικίνδυνο κύμα αντισημιτισμού υπό το πρόσχημα της υψηλής κουλτούρας. Taxaliablog


