Σύμβουλοι του πρωθυπουργού προειδοποιούν ότι το διαρκές κυβερνητικό «success story» κινδυνεύει να γίνει μπούμερανγκ – Η Scope έδωσε BBB+, η Moody’s θετικές προοπτικές, αλλά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ οι πολίτες συναντούν μια εντελώς διαφορετική οικονομία
Η ΠΥΘΙΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου.
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Στο Μέγαρο Μαξίμου υπάρχει μία λέξη που ακούγεται εδώ και χρόνια με σχεδόν θρησκευτική ευλάβεια: αναβάθμιση. Αναβάθμιση της οικονομίας, αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας, επενδυτική βαθμίδα, αναγνώριση από τις αγορές, εμπιστοσύνη των ξένων. Και πράγματι, οι αριθμοί υπάρχουν. Στις 18 Σεπτεμβρίου η Scope ανέβασε την Ελλάδα στο BBB+, μία βαθμίδα πριν από την κατηγορία Α, ενώ την ίδια ημέρα η Moody’s διατήρησε το Baa3 αλλά γύρισε το outlook σε θετικό. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε να μιλήσει για ακόμη ένα κομμάτι του εθνικού «success story» και για επιβεβαίωση της οικονομικής πολιτικής του. Μόνο που, μου λένε, άνθρωποι που γνωρίζουν πολύ καλά πώς διαβάζει η κοινωνία τα κυβερνητικά μηνύματα έχουν αρχίσει να λένε στον πρωθυπουργό κάτι πολύ απλό: κόψτε τους πανηγυρισμούς, γιατί κινδυνεύετε να κάνετε τον κόσμο έξαλλο.
Οι πληροφορίες της στήλης λένε ότι στην ομάδα Γκρίνμπεργκ, αλλά και μεταξύ άλλων έμπειρων στρατηγικών συμβούλων που ακούει κατά καιρούς ο Μητσοτάκης, υπάρχει πλέον σοβαρός προβληματισμός για τη μανία του κυβερνητικού μηχανισμού να μετατρέπει κάθε θετική έκθεση διεθνούς οίκου σε μικρή εθνική εορτή. Όχι επειδή οι αναβαθμίσεις δεν έχουν αξία. Έχουν τεράστια αξία για το κόστος δανεισμού της χώρας, για τις τράπεζες, για τις επιχειρήσεις, για την εικόνα της Ελλάδας στις αγορές. Το πρόβλημα αρχίζει όταν προσπαθείς να τις πουλήσεις στον πολίτη σαν να μπήκαν χρήματα στην τσέπη του. Γιατί εκείνος δεν αγοράζει ψωμί με BBB+, δεν πληρώνει το ρεύμα με το θετικό outlook της Moody’s και δεν γεμίζει το αυτοκίνητο με το spread του δεκαετούς.
Άλλο η Ελλάδα των οίκων και άλλο η Ελλάδα του λογαριασμού
Τα στοιχεία εξηγούν γιατί οι επικοινωνιολόγοι τραβούν χειρόφρενο. Η Eurostat κατέγραψε τον Αύγουστο πληθωρισμό 3,7% στην Ελλάδα, πάνω από το 3,2% της Ευρωζώνης. Και το πρόβλημα δεν είναι ένας μήνας. Η συσσωρευμένη ακρίβεια των τελευταίων ετών έχει ήδη αλλάξει το επίπεδο των τιμών, άρα ακόμη και όταν ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, οι τιμές δεν επιστρέφουν εκεί όπου βρίσκονταν. Την ίδια ώρα, τα τελευταία στοιχεία της Eurostat για το 2025 τοποθετούν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε όρους αγοραστικής δύναμης στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ, ενώ το διάμεσο διαθέσιμο εισόδημα σε όρους αγοραστικής δύναμης ήταν μόλις 13.612 PPS, από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αυτή είναι η παγίδα.
Η κυβέρνηση λέει στον πολίτη ότι η χώρα ανεβαίνει.
Ο πολίτης κοιτάζει το πορτοφόλι του και αναρωτιέται πού ακριβώς ανέβηκε ο ίδιος.
Και όσο πιο θριαμβευτικά του εξηγείς ότι οι αγορές χειροκροτούν, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος να ακούσει κάτι εντελώς διαφορετικό: ότι το Μαξίμου ζει σε μία οικονομία που υπάρχει στις παρουσιάσεις των επενδυτών, ενώ εκείνος ζει σε μία άλλη, πολύ πιο πεζή, ανάμεσα στο σούπερ μάρκετ, το ενοίκιο, το ρεύμα και τη βενζίνη.
Το success story μπορεί να γίνει παγίδα
Συντρόφισσες και σύντροφοι.
Αυτό είναι, μου λένε, το πραγματικό καμπανάκι προς τον Μητσοτάκη. Μην προσπαθείς να πείσεις έναν πιεσμένο άνθρωπο ότι περνάει καλά επειδή περνάει καλά το ελληνικό ομόλογο. Η επικοινωνία έχει όρια. Και όταν ξεπερνάς αυτά τα όρια, η επιτυχία που θέλεις να προβάλεις μπορεί να αρχίσει να λειτουργεί εναντίον σου.
Ο πρωθυπουργός έχει επενδύσει τεράστιο πολιτικό κεφάλαιο στην εικόνα του ανθρώπου που έβγαλε την Ελλάδα από την εποχή της αμφισβήτησης και την επέστρεψε στην επενδυτική κανονικότητα. Αυτό είναι ένα υπαρκτό επίτευγμα που αποτυπώνεται στις αξιολογήσεις: Scope BBB+, Moody’s Baa3 με θετική προοπτική, Fitch και S&P στο BBB. Αλλά στην πολιτική δεν ψηφίζουν οι Scope, Moody’s και Fitch.
Ψηφίζουν άνθρωποι.
Και οι άνθρωποι έχουν μία ενοχλητική συνήθεια.
Δεν διαβάζουν πρώτα τις εκθέσεις των οίκων.
Κοιτάζουν πρώτα την απόδειξη του σούπερ μάρκετ.
Αναγνώστριες και αναγνώστες μου.
Στο Μαξίμου φαίνεται ότι κάποιοι αρχίζουν να το καταλαβαίνουν.
Το ερώτημα είναι αν θα το καταλάβουν πριν η λέξη «αναβάθμιση», αντί να θυμίζει επιτυχία, αρχίσει να προκαλεί στην κοινωνία ακριβώς το αντίθετο συναίσθημα.
Γιατί μπορεί οι οίκοι να ανεβάζουν την Ελλάδα.
Αν όμως ο πολίτης αισθάνεται ότι κατεβαίνει ο ίδιος, κανένα BBB+ δεν σώζει την κάλπη.
