Η υποχώρηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και η ενίσχυση του ΠΑΣΟΚ προκαλούν προβληματισμό στο επιτελείο του Αλέξη Τσίπρα. Αντί να αναζητηθούν οι πολιτικές αιτίες, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού στρέφονται εναντίον των Μέσων Ενημέρωσης που μέχρι πρόσφατα φιλοξενούσαν διαρκώς το αφήγημα της μεγάλης επιστροφής του
Υπάρχει κάτι βαθιά αντιφατικό στην προσπάθεια που αποδίδεται σε συνεργάτες του Αλέξη Τσίπρα να χρεώσουν στα Μέσα Ενημέρωσης τη δημοσκοπική υποχώρηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα του Radar, στην οδό Αμαλίας αναζητούν πλέον εξηγήσεις για την απώλεια δυναμικής σε μια υποτιθέμενη οργανωμένη προσπάθεια περιορισμού της προβολής του πρώην πρωθυπουργού. Η συγκεκριμένη ερμηνεία παρουσιάζει ένα σοβαρό πρόβλημα: τα ίδια Μέσα Ενημέρωσης που σήμερα μπαίνουν στο στόχαστρο είχαν αφιερώσει εκτεταμένο χρόνο και χώρο στο σενάριο της πολιτικής επιστροφής του Τσίπρα, πολύ πριν αυτό αποκτήσει συγκεκριμένη κομματική μορφή. Επί μήνες, οι προθέσεις του πρώην πρωθυπουργού, οι συνομιλητές του, οι πιθανές μεταγραφές και οι σχεδιασμοί του αντιμετωπίζονταν ως κεντρικά θέματα της πολιτικής επικαιρότητας. Η δημοσιότητα αυτή δημιούργησε υψηλές προσδοκίες. Δεν μπορούσε, όμως, να εγγυηθεί ότι οι προσδοκίες θα μετατρέπονταν σε σταθερή εκλογική επιρροή.
Οι δημοσκοπήσεις αποκαλύπτουν το πραγματικό πρόβλημα
Τα στοιχεία των τελευταίων ερευνών είναι ενδεικτικά. Στη δημοσκόπηση της GPO για το iefimerida, η ΕΛ.Α.Σ. υποχώρησε από το 16,6% του Ιουλίου στο 15,7% του Οκτωβρίου στην εκτίμηση ψήφου. Την ίδια περίοδο, το ΠΑΣΟΚ ενισχύθηκε από το 10,8% στο 13,1%, με αποτέλεσμα η απόσταση των δύο κομμάτων να περιοριστεί από τις 5,8 στις 2,6 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίστοιχη εικόνα έδωσε και η Metron Analysis, καταγράφοντας την ΕΛ.Α.Σ. στο 15%, από 15,8% τον προηγούμενο μήνα. Η μεταβολή δεν συνιστά εκλογική κατάρρευση, καταγράφει όμως απώλεια της αρχικής ορμής και, κυρίως, αδυναμία της παράταξης Τσίπρα να διευρύνει την επιρροή της. Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Ένα κόμμα που δημιουργήθηκε με την προσδοκία ότι θα αναδιατάξει τον προοδευτικό χώρο βλέπει τη δυναμική του να περιορίζεται, την ώρα που το ΠΑΣΟΚ ανακτά έδαφος και διεκδικεί με καλύτερους όρους τη δεύτερη θέση.
Ο Τσίπρας ασφαλώς πραγματοποιεί περιοδείες και δημόσιες παρεμβάσεις. Μάλιστα, σήμερα 2 Νοεμβρίου επισκέπτεται την Καλαμάτα, με πρόγραμμα συναντήσεων στο νοσοκομείο, στα τοπικά γραφεία της ΕΛ.Α.Σ. και με μέλη του κόμματος, ενώ προβλέπεται και τηλεοπτική συνέντευξη. Η παράταξή του οργανώνει επίσης σειρά εκδηλώσεων σε διαφορετικές περιοχές της χώρας. Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι η πλήρης απουσία δραστηριότητας. Το πρόβλημα είναι ότι η δραστηριότητα αυτή δεν έχει αποδώσει μέχρι στιγμής το πολιτικό αποτέλεσμα που περίμεναν στην Αμαλίας. Οι περιοδείες μπορεί να διατηρούν ενεργό τον κομματικό μηχανισμό και να προσφέρουν ευκαιρίες επικοινωνίας με τους πολίτες. Δεν αρκούν, ωστόσο, για να απαντήσουν στο βασικό ερώτημα που συνοδεύει την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού: τι διαφορετικό προτείνει σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας από εκείνο που εξέφρασε πολιτικά τα προηγούμενα χρόνια;
Η επιστροφή προβλήθηκε, αλλά η πολιτική δυναμική δεν ακολούθησε
Η πολιτική επικοινωνία έχει ένα όριο που ακόμη και οι καλύτερα οργανωμένες εκστρατείες δεν μπορούν να υπερβούν. Μπορεί να ενισχύσει την αναγνωρισιμότητα ενός προσώπου, να δημιουργήσει προσδοκίες και να διαμορφώσει ευνοϊκό κλίμα γύρω από ένα νέο εγχείρημα. Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει την πολιτική αξιοπιστία ούτε να κατασκευάσει απεριόριστη εκλογική δυναμική. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε το πλεονέκτημα της καθολικής αναγνωρισιμότητας, της προηγούμενης πρωθυπουργικής θητείας και ενός ήδη διαμορφωμένου πολιτικού ακροατηρίου. Είχε επίσης το πλεονέκτημα της μεγάλης δημοσιότητας που συνόδευσε την επιστροφή του. Αν αυτά δεν αποδεικνύονται αρκετά για να δημιουργηθεί ένα ισχυρότερο εκλογικό ρεύμα, η εξήγηση πρέπει να αναζητηθεί πρωτίστως στην πολιτική του στρατηγική και στην ανταπόκριση των ψηφοφόρων.
Η αναζήτηση υπευθύνων στα Μέσα Ενημέρωσης είναι μια βολική εξήγηση για οποιοδήποτε πολιτικό επιτελείο δυσκολεύεται να αποδεχτεί ότι η κοινωνία δεν ανταποκρίνεται στον βαθμό που εκείνο προσδοκούσε. Για τον Τσίπρα, όμως, η συγκεκριμένη επιλογή είναι ακόμη πιο προβληματική, επειδή έρχεται σε αντίθεση με την ίδια την ιστορία της επιστροφής του. Όταν οι δημοσκοπήσεις κατέγραφαν υψηλότερες προσδοκίες, η εκτεταμένη κάλυψη παρουσιαζόταν ως επιβεβαίωση της πολιτικής του δυναμικής. Τώρα που η εικόνα γίνεται λιγότερο ευνοϊκή, είναι τουλάχιστον παράδοξο να μετατρέπεται η δημοσιογραφική προβολή σε αποδιοπομπαίο τράγο. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν αντιμετωπίζει πρωτίστως πρόβλημα δημοσιότητας. Αντιμετωπίζει πρόβλημα πολιτικής πειθούς. Και αυτό δεν πρόκειται να λυθεί με περισσότερα τηλεοπτικά λεπτά ούτε με την κατασκευή νέων εχθρών.